Auteursarchief: Arjan van der Meij

Het periodiek systeem der elementen. En woorden.

Het begon met een tweet:

https://twitter.com/SciencePorn/status/696162823785877504

SciencePorn, een geweldig twitteraccount laat een Venn diagram zien van twee verzameling en hun doorsnede. Het gaat hier om de verzameling elementen, althans de afkortingen daarvan en de afkortingen van de staten van de Verenigde Staten. Zo is “Ne” de afkorting van het element Neon en de afkorting van de staat Nebraska. SciencePorn schrijft: “so satisfying” en dat vind ik ook.

Mijn hoofd ging meteen aan en al heel snel dacht ik aan Nederlandse woorden die hetzelfde zijn als de afkortingen. “La” bijvoorbeeld, de afkorting van Lanthaan heeft een mooie betekenis in het Nederlands. En als dit eenmaal in mijn hoofd zit, dan is dat er lastig uit te halen. En ondanks de jetlag ben ik meteen aan de slag gegaan.

Allereerst zocht ik een mooi bestand met alle elementen. Na wat zoeken en oppoetsen had ik deze in Excel en dus ook in Word beschikbaar. Ik zocht naar de afkortingen die ook woorden zijn in het Nederlands en liep als snel tegen het volgende probleem op: ik ken natuurlijk niet alle tweeletterige woorden. Na eerst even met mijn Dikke van Dale in de hand te hebben gestaan, bedacht ik dat er vast lijsten bestaan met tweeletterige woorden. Google bevestigde dat: tweeletterwoorden voor Wordfeud!

En toen was het een kwestie van deze lijsten naast elkaar leggen! Ik dacht voordien nog dat er veel meer tweeletterwoorden zouden zijn dan elementen. Maar dat was dus niet het geval. Er zijn zelfs meer elementen (118: Ac, Ag, Al, Am, Ar, As, At, Au, B, Ba, Be, Bh, Bi, Bk, Br, C, Ca, Cd, Ce, Cf, Cl, Cm, Co, Cr, Cs, Cu, Db, Ds, Dy, Er, Es, Eu, F, Fe, Fm, Fr, Ga, Gd, Ge, H, He, Hf, Hg, Ho, Hs, I, In, Ir, K, Kr, La, Li, Lr, Lu, Md, Mg, Mn, Mo, Mt, N, Na, Nb, NdNe, Ni, No, Np, O, Os, P, Pa, Pb, Pd, Pm, Po, Pr, Pt, Pu, Ra, Rb, Re, Rf, Rg, Rh, Rn, Ru, S, Sb, Sc, Se, Sg, Si, Sm, Sn, Sr, Ta, Tb, Tc, Te, Th, Ti, Tl, Tm, U, Uub, Uuh, Uuo, Uup, Uuq, Uus, Uut, V, W, Xe, Y, Yb, Zn, Zr) dan twee letterwoorden (90: Ab,  Ad,  Af,  Ah,  Ai,  Al,  Am,  As,  Ar,  Au,  Be,  Bi,  Bo,  Br,  Co,  De,  Do,  Eb,  Eg,  Ei,  El,  En,  Er,  Es,  Ex,  Fa,  Ga,  Ge,  Go,  Ha,  He,  Hi,  Hm,  Ho,  Hu,  Ia,  Id,  Ie,  Ik,  In,  Io,  Is,  Ja,  Je,  Ju,  Ka,  Ks,  Ku,  La,  Li,  Ma,  Me,  Mi,  Mu,  Na,  No,  Nu,  Of,  Oh,  Oi,  Om,  On,  Op,  Os,  Pa,  Pf,  Pi,  Po,  Pu,  Ra,  Re,  Ri,  Sa,  Si,  Te,  Ti,  Tu,  Uh,  Ui,  Uk,  Up,  Ut,  Uw,  Va,  Wa,  We,  Xi,  Yo,  Ze,  Zo).

Het leidt tot dit Venn-diagram:

doorsnedeplaatje

Het periodiek systeem kent natuurlijk chemische reeksen als alkalimetalen, aardalkalimetalen, overgangsmetalen, hoofdgroepmetalen, metalloïden, niet-metalen, halogenen, edelgassen en lanthaniden maar we kunnen we vanaf vandaag een aan toevoegen: de Nederlandse woordenreeks. U ziet ze hieronder in het (hoe kan het ook anders) oranje.

periodiektotaal2

(Versie 2: de “O” is toegevoegd. Dank aan Marc van Oostendorp voor de opmerkzaamheid! Bewijs.)

Nu nog een opgave. Bedenk een zo lang mogelijke zin met deze woorden. Elk woord maar een keer gebruiken en geen puntkomma’s waar je een punt zou verwachten. De te gebruiken woorden zijn: Al,  Am,  Ar,  As,  Au,  Be,  Bi,  Br,  Co,  Er,  Es,  Ga,  Ge,  He,  Ho,  In,  La,  Li,  Na,  No,  O, Os,  Pa,  Po,  Pu,  Ra,  Re,  Si,  Te,  Ti en U

Twee voorbeelden met zes woorden:

Ho, ga er in na pa!

en

Ga na, te bi, te au!

Die laatste is niet echt heel mooi. Kom maar op!

Maakbord

tilewallHet Exploratorium is het mooiste Sciencecenter ter wereld. Echt zeker weten doe je dat pas natuurlijk als je ze allemaal bezocht hebt, maar ik bezocht er vele en er kan er geen een tippen aan de op Alcatraz uitkijkende sprankelende maak- en onderzoekfeestplek. Ik was er twee keer en twee keer heb ik met open mond gekeken naar het bord met de verschillende technieken, de “Tile Wall” van Nicole Cartrett, medewerker van het Exploratorium en kunstenaar.

Nu zocht ik al een tijdje naar een mooie slogan die goed vertelt wat we op de Populier de laatste jaren aan het doen zijn. De leerlingen gaan steeds meer maken. Dat wil niet zeggen dat onderzoeken en experimenteren geen onderdeel meer uitmaken van ons programma. Alleen Maken is daar als een belangrijke activiteit bijgekomen. Eigenlijk was het niet zo lastig:

Maak het mee op de Populier!

Laten we vooral niet praten over de kwaliteit van de slogan verder hoor, daar gaat het hier niet om.

Op zondag 10 januari schreef ik een mail naar mijn grote vriend en maakmakker Per-Ivar. Onderwerp: Idee. Met daarin o.a.:

We maken een bord met de slogan erop. Elke letter krijgt een vakje van 12×12 cm. Alle letters moeten even hoog worden: 10 cm en min of meer hetzelfde strakke lettertype. Elke letter wordt gemaakt met een andere techniek.

Per kerende post kreeg ik antwoord: gaan we doen! Daarna mailde ik al mijn collega’s van de hele scienceclub van de Populier. Direct enthousiaste reactie: “Ik doe deze wel!” “Mag ik deze doen?” Zoals dat eigenlijk altijd gaat binnen ons geweldige team.

De beste maker van allemaal, Rolf, deed de technische ondersteuning en opbouw, ik maakte een vel met de verdeling en we gingen aan de slag. Elke dag kwamen er wel een of meer letters los. Sommigen waren gemakkelijk. De 3D-geprinte “P” was een kwestie van downloaden en opplakken en ook de “E” van LEGO ging best snel. Anderen hadden meer voeten in de aarde en kostten een aantal prototypes. Maar, het was een feest! Elke dag een mooie letter erbij, een steeds duidelijker project, gekke ideeën die waar werden gemaakt (licht en beweging), ook wiskunde heeft een plek, harde en zachte technologieën etc., etc., etc. Samen gemaakt!

De technieken op een rijtje (klik op de foto om te vergroten):

IMG_0535De “M” is gemaakt met de vacuümvormer. Eerst is er een letter M vier keer uitgesneden met de lasercutter uit een plaat van 3 mm dik. Die zijn op elkaar geplakt. Daarna zijn de randen wat afgerond met de schuurmachine. Daarna onder de vacuümmachine. Daarbij wordt een laag plastic verwarmd tot het heel zacht is en daarna over de letter getrokken en de lucht wordt eruit gezogen. Dan vormt het plastic zich om de letter heen. Leerlingen gebruiken dit wel om raketten en autootjes te maken, althans de buitenkant.

IMG_0537Een van de favoriete projecten bij Science is “LED-kunstwerken”. Elektriciteit onder de knie krijgen en iets moois maken. Vele gave lampen zijn er de afgelopen door de leerlingen gemaakt. De LED-letter kon niet ontbreken dus. De “A” bestaat uit bijna 50 driekleuren LEDs, Zoveel LEDS trekken een berg stroom: soms meer dan 2,5A

 

 

IMG_0538De “A” van mijn oude duimstok! Opvallend: ik probeerde een nieuwe te kopen bij de lokale ijzerwarenhandel: de gele zijn er niet meer. Meten is natuurlijk heel belangrijk als je iets onderzoekt en iets maakt. Soms kan het snel en hoeft het niet zo nauwkeurig. Dan voldoet een rolmaat of duimstok. Als het nauwkeuriger moet hebben we ook een schuifmaat.

 

 

IMG_0539

Marten Hazelaar is naast een geweldig docent (Docent van het jaar 2003 bijvoorbeeld) ook een kunstenaar. Hij maakt de prachtigste dingen met allerhande grafische technieken. Hier heeft hij de droge naald techniek gebruikt. Deze “K” staat symbool voor de groeiende rol van kunst en “mooi” in de projecten van de leerlingen. En dan is een collega die een zeer verfijnd esthetisch gevoel heeft, heel plezierig.

 

IMG_0540

Op de hiernaast staande foto zie je een vage “H”. Hij is echter geenszins vaag: het zijn 8×8 Neopixels-LEDs. Individueel aanstuurbare gekleurde LEDs aangestuurd door slechts drie lijntjes vanaf de Arduino, de programmeerbare kleine computer die zo belangrijk is in de makerswereld. We gebruiken hier een kleine versie: een Trinket. Die stuurt ook nog ene ander letter aan: de “O”. Leerlingen in de FABklas krijgen Neopixel-les van Rolf.

IMG_0541

Boren! De hele dag door zijn de leerlingen van De Populier dat aan het doen. Grote gaten, kleine gaten, ronde gaten, ellipsvormige gaten (“Houd hem recht!“), nette gaten, slordige gaten. Met een handboormachine of een kolomboor. Zo ook deze “E”.

 

 

 

IMG_0542

De “T” hiernaast is gesoldeerd. Vanaf bijna de allereerste dag dat de leerlingen bij ons komen, doen we dit. In het begin om constructies te maken en later ook om elektrische schakelingen definitief te maken. Het is magisch, het aan elkaar maken van metalen, nog geleidend ook. Een mooie vaardigheid die je echt steeds beter kan als je het vaak doet.

 

 

IMG_0543
Deze “M” ziet er wellicht wat “kinky” uit. De zwarte plastic bandjes die je ziet zijn echter tie-wraps. Een schitterende manier om zaken aan elkaar te maken. En dat moet nog wel eens als je iets aan het maken bent. Soms definitief, soms ook tijdelijk. We hebben altijd een hele grote la tie-wraps in voorraad voor de leerlingen en onszelf.

 

 

IMG_0544Nieten! Naast een welhaast oneindige bron van vrolijke, moedwillige taalmisverstanden (wel nieten of niet nieten) is het een stevige manier om dingen snel te bevestigen. Leerlingen gebruiken dit niet zo vaak. Maar het is fijn om te hebben liggen. Soms is het heel handig: denk aan het snel opspannen van een stukje stof.

 

 

IMG_0545

Er is bijna niemand die kan weerstaan aan dit vrolijke, altijd werkende, je fantasie direct aanzettende speelgoed: LEGO. Al vele jaren doen we mee met de FIRST LEGO league, hebben we een LEGO-extra club die een heel middag geweldige dingen maakt en gebruiken leerlingen het als ze er niet meer uitkomen. Onlangs hebben we een prachtig statusbord gemaakt voor de FABklas van LEGO. Deze “E” is dan ook zeer op zijn plaats hier. Leve LEGO!

 

IMG_0546De “O”. Tja. Die kon natuurlijk niet anders dan aan de wiskunde worden gewijd. En wel aan het mooiste getal dat er bestaat: π. De verhouding tussen de omtrek en de diameter van een cirkel. De meeste mensen weten: π=3,14. Maar er zijn wel wat
meer decimalen dan dat. Het record staat op 12,1 biljoen (‘trillion” in het Amerikaans). zoveel zijn er niet door de lasercutter in  deze O gegraveerd. Maar wat wel heel gaaf is: deze letter draait! Met een steppermotor wordt elke letter doorgedraaid. Ook aangestuurd door de voornoemde Trinket. Het was nog een puzzel om de Neopixels van de “H” en deze motor tegelijkertijd te laten werken. Maar dat lukt Rolf natuurlijk! (klik op dit kleine plaatje voor bewegend beeld.O

IMG_0547

De “P” is gemaakt met drie verschillende soorten spijkers. Het zou wel eens kunnen lijken dat Maker Education gaat om het gebruik van moderne maakapparatuur zoals de 3D-printer en de lasercutter. En die apparaten helpen zeker. Maar het goede, oude handwerk blijft van groot belang. En het netjes inslaan van een spijker vergt concentratie. Je kunnen concentreren, is voor elke maker van belang, dus ook voor onze makende leerlingen. “Mobiel weg!”

 

IMG_0548Met metaal werken is best lastig. Het is hard, je kunt het niet makkelijk lijmen, zagen gaat ook al niet zo fijn. Maar het is een belangrijk “ingrediënt” van ons moderne leven dus je zult je ermee moeten verhouden. Deze “D” is gemaakt van plaatmateriaal. Onze Scienceleerlingen leren daarmee omgaan maar werken ook met zilver, voor het maken van sieraden. Een zilveren “D” was wat aan de dure kant geweest.

 

IMG_0549De “E” is gemaakt met de vinylsnijder. Net als de de 3D-printer en de lasercutter een apparaat dat een digitaal bestand omzet in een fysiek product. Het is echter niet zo’n bekend apparaat als zijn grote broers. En dat is onterecht! Naast stickers kun je er patronen mee maken voor op stof, circuits mee uitsnijden en nog veel meer. Het werkt best eenvoudig: een mesje gaat over materiaal heen dat heen en weer langs het mesje getrokken wordt.

 

IMG_0550De “P” van Populier is gemaakt met de 3D-printer. Vaak gezien als de ster van Maker Education (wij zien dat anders). Lijn na lijn maakt uiteindelijk een laag en alle lagen samen maken de letter. Het materiaal is PLA: een biologisch afbreekbare stof.

 

 

 

IMG_0551

De hiernaast staande “O” is een armband. Een armband met het planetenstelsel. Ooit gezien bij de Makerfaire in Newcastle zijn we op zoek gegaan naar kralen die enigszins recht doen aan de grootte en vermeende kleur van de planeten. Deze planeten draaien nu overigens wel in een baan. Dat zou niet goed aflopen. Veel leerlingen zijn erg geïnteresseerd in sterrenkunde.

 

 

IMG_0552

Ook breien is Maken. Sterk, warm, mooi vaak. De “P” hiernaast is gemaakt van vier gebreide lapjes. Voor sommigen doet dit denken aan “textiele werkvormen” die we vroeger op school kregen. Waarom is dit ooit afgeschaft?

 

 

 

IMG_0553

Dat oude, beproefde technieken ook best een moderne, digitale variant kan hebben, bewijst deze “U”. Geborduurd op de borduurmachine. Een zeer geavanceerd apparaat dat een plaatje om kan zetten in steken in allerlei kleuren. Verschillende technieken kunnen worden gebruikt en onlangs deden we een workshop waar je de machine zelfs kunt programmeren. Een geweldige aanwinst voor het Tassenproject dat we in de derde klas Science doen!

 

IMG_0556

Maken kan een boel rotzooi opleveren en eerlijk gezegd doet dat het ook. We proberen prudent met ons afval om te gaan. Hout en plastic gooien we pas weg als er echt niets meer  mee gemaakt kan worden. Deze recycle-“L” staat dan ook symbool voor onze pogingen niet teveel afval te maken. En een aansporing om dit vaker te doen.

 

 

IMG_0557

Natuurlijk kan een reageerbuis niet ontbreken. Onderzoeken is heel belangrijk voor onze leerlingen. Vanaf de allereerste les wordt er gewerkt aan fatsoenlijk onderzoek doen. Daar heb je heel veel aan bij elk vak en zeker ook bij maken. In deze reageerbuis een flinke hoeveelheid mooie, oude schelpjes. Ook een schitterend ontwerp!

 

 

IMG_0558Met een guts is deze linosnede van de letter “E” gemaakt. Een eeuwenoude techniek die nog steeds mooi werkt. Stempelen, afdrukken werkt nog steeds goed als je meer dan één kunstwerk wil maken. Ook deze, wat je bijna zou kunnen noemen, ambachten hebben een plek in ons maakonderwijs aan de leerlingen.

 

 

IMG_0559

Het apparaat dat het snelst, het makkelijkst, en het meest precies werkt in onze Makerspace is de lasercutter. Deze kan graveren (zie de cijfers van π bij de letter “O”) maar ook heel exact snijden. heel veel materialen zoals papier, karton, perspex en hout. Hier zie je de letter “R” gesneden uit perspex en hout. Steeds meer leerlingen weten hoe dit apparaat werkt. En dat zie je aan het gebruik.

 

 

IMG_0560Het uitroepteken “!” is gemaakt van verschillende stoffen die aan elkaar zijn genaaid. We hebben een batterij naaimachines staan waar elke leerling mee moet leren werken. Altijd zie je wel een paar leerlingen die daardoor aangeraakt worden. Een prachtige “zachte” techniek die een belangrijke plaats heeft binnen ons onderwijs.

 

 

Je favoriete gereedschap

Het einde van het jaar: de tijd van de lijstjes. De grote lijst, alomtegenwoordig, is dan natuurlijk de top 2000 (waar je ook leuke statistiek mee kunt doen). Maar ik ben gek op gereedschap. En ik vroeg dus ook aan mijn twittervrienden:

Wat is je favoriete gereedschap?

gereedschappenIn een google-form konden de respondenten kiezen uit zo’n 30 gereedschappen die ik van deze wikipedia-pagina had gehaald. Het was de bedoeling dat de invullers “maakgereedschap” zouden kiezen maar dat heeft niet iedereen gedaan. Wat geeft het eigenlijk!

Eerst maar eens even de grote lijnen. Er hebben 58 mensen de moeite genomen dit in te vullen waarvoor grote dank. 25 van hen vonden in de dertig stuks gereedschap geen gereedschap dat hun lieveling was en kozen “Other…” De gereedschappen “zakmes”, “soldeerbout” en “naaimachine” kwamen ex aequo op de eerste (of tweede) plek. Alledrie haalden deze vijf stemmen. Als ik zelf had meegedaan had de soldeerbout gewonnen.

overzicht

Het allerleukste waren de lofzangen. Prachtige zinnen als “Geeft sterk het gevoel de wereld aan te kunnen.” (Marten over het zakmes), “…het ruikt altijd zo lekker.” (Bas over de Dremel), “…want er zit een gaspedaal op!” (Martje over de naaimachine). Hieronder lees je ze allemaal.

Corné over de Moniertang:moniertang

Het is een krachtige knipper maar ook een goed te doseren stripper.

 

 

 

 

Dov over het koksmes (had ik dat niet verboden?):

Je kunt alles in de keuken ermee doen.

 

Robs_3D over de 3D-printer:

3dprinterSamen met een 3D-software waarin ik een object teken is de 3D-printer wel het mooiste en  fascinerendste gereedschap dat ik ken. De lasersnijder staat voor mij op 2e plaats.

 

 

 

Margot over de nagelvijl:

Altijd in mijn tas. Tegen haakjes op mijn nagel, tegen rouwrandjes, maar voldoet (in de meeste gevallen) prima als schroevendraaier, inbussleutel en minihefboom.

 

Ernst over de multimeter:

multimeterOmdat een multimeter niet alleen gereedschap is bij klussen en maakprojecten, maar omdat je ook kan gebruiken als meetinstrument bij (geïmproviseerde) experimenten.
Van de installatie van een stopcontact in de schuur via een sensor op je arduino tot het meten van fijnstof in je straat: je multimeter is je vriend.

 

Maaike Lauret over de soldeerbout:

soldeerboutEen soldeerbout is veelzijdig. Je kunt er dingen mee solderen, maar ook iets branden in hout. Dat ziet er al snel indrukwekkend uit. Plus het is niet voor mietjes, want heet, maar ook te hanteren door een kleuter. Met toezicht uiteraard. Ik leerde solderen van mijn opa, in het schuurtje waar ik eigenlijk nooit mocht komen.

 

Peet over het zakmes:

zakmesHet beste gereedschap is het gereedschap wat je bij je hebt. Daarom is het Victorinox Zwitsers zakmes in diverse incarnaties mijn favoriet.

Van een licht herenmesje met gereedschap in twee lagen voor een schroefje, los draadje en ruwe nagel, tot een overcompleet vijf lagen gereedschap, klaar voor elk avontuur.

Het zakmes lost elk probleem netjes, charmant en effectief op, alsof de oplossing een incarnatie is van de verpakking. Een fractal van nut.  Prachtig.

 

Marten, ook over het zakmes:

Geen dag gaat er voorbij dat mijn zakmes niet gebruik. Vaak erg mooi gemaakt. Geeft sterk gevoel de wereld aan te kunnen.

 

Ilja over de schaar:

scissorsHij knipt zo lekker; in het Engels is hij meervoud.

 

 

Joek over het bierviltje:

BierviltjeHet bierviltje -enkelzijdig bedrukt!- staat voor ideaal schetspapier om een idee tot zijn essentie door te denken voor je aan de slag gaat. Had ook de achterkant van een envelop kunnen zijn of een resthoutje. Het gaat erom dat je niet al te gedetailleerd toch een helder plan krijgt. Alle goede ideeën passen op een bierviltje.

Tjaap over de draadstripper:

draadstripperNa jaren van pielen met mesjes, tangetjes en scharen toch maar een eigen draadstripper gekocht. Zo fijn! Zo makkelijk! En je voelt je zo’n professional! 🙂

 

Heleen over de Nicopresstang: 

nicopressDaar kan ik deltavliegers mee maken, en dus mensen mee laten vliegen!

 

Jelle over de soldeerbout:

Je warmt mijn print, mijn plaat, op. Van 0 tot 460 in 9 seconden.

 

Janneke Hagenaar over de naaimachine (en meer):

SONY DSC

Allereerst; de naaimachine… ga ik weer in ere herstellen, te lang onder het stof gestaan. Ik naai graag met papier en stof
en tja die breipennen zijn ook zo tof en de schaar… onmisbaar.
Weet je wat…ik ga je gereedschapslijst gebruiken voor mijn 2016 experiment, iets maken met steeds wisselend gereedschap en materiaal. Leve het maken!

 

Bas Flipsen over de Dremel:

dremelMultifunctioneel, en het ruikt altijd zo lekker.

 

 

Rob over de combinatiehaak:

combinatiehaakMeest veelzijdige meet- en afteken instrument.

 

 

 

Gyurka over het Zwitser zakmes:

gyurkaszakmes

Gyhrka’s zakmes

Een Zwitsers Zakmes, of noemen we dat tegenwoordig een Multitool? Enfin: dichtgevouwen heb je een grove vuisthamer, je hebt een mes, een schroevendraaier en een priem. Zo kun je van hout en kunststof al bijna alles maken. De belangrijkste onderdelen zijn de kurkentrekker en een flessenopener, natuurlijk.

 

Carla over de fretboor:

fretboorIk hou van hoe een fretboor precies in de palm van mijn hand past; het wordt als het ware een verlengstuk van mijn hand. Ik hou ervan om houten kralen uit te boren, zodat ze wel over het koord glijden dat ik uitgekozen heb. Ik hou ervan dat wat voorwerk met dit simpele stukje gereedschap (van mijn vader gekregen toen ik op kamers ging) alle boor-en schroefklussen makkelijker en beter laat gaan. Ik hou ervan dat er nauwelijks kracht voor nodig is en geen elektriciteit; en dat t gereedschap zelf geen lawaai maakt. Je hoort slechts het zachte geweeklaag van het hout. <3

 

Paul over het koksmes:

koksmesHet koksmes is bij uitstek mijn ‘maakgereedschap’. Als ik wat ga doen in mijn keuken, is het eerste dat ik pak mijn snijplank en mijn mes. En bijna elk ingrediënt passeert mijn mes, ik kan dus bijna niets maken zonder dat ik een keer mijn mes gebruikt heb. Ik heb mijn mes al zo’n 40 jaar, het heeft meer geleden dan ikzelf, maar zit nog steeds vol jeugdige energie en zal mij vast en zeker overleven. Het is een onmisbaar gereedschap in mijn beroepsuitoefening (maker education avant la lettre) en bij al mijn kookactiviteiten thuis. En voedsel bereiden is ‘maken’ bij uitstek!

 

Karen over de naaimachine:

Het is fantastisch om van platte lappen iets te maken waar iets in kan. Een tas, een broek, een jurk, een mand, een mapje, een want, een bloesje, een hoes…
En mijn naaimachine is dan onmisbaar!

 

Paul over de accuboormachine:

accubSchroeven, boren, schuren zonder moe te worden. Die van mij is altijd opgeladen!

 

Martje over de naaimachine:

(Haak-)Naald & draad zijn ook creatiehulpen van jewelste, maar de snelheid van de naaimachine is ongeëvenaard! Je kunt er echt mee racen, want er zit een soort gaspedaal op!

 

Ghislaine over de naaimachine:

Omdat je er zelfontworpen kledingstukken mee kunt maken. En herstelwerkjes 🙂

 

Edith over de naaimachine:

Kei knap hoe zo’n ding werkt. Ontdekt dat ik ook gewoon zelf (ipv oma) gordijnen kan maken… (Praktisch dus) En ook mooie kussens en tas (creatief). Fijne combi is dat!

Martin over het zakmes:

Mijn Leatherman Crater heeft zowel tijdens vakanties als in het werkveld zijn nut op diverse vlakken meer dan genoeg bewezen. Ik ga nooit zonder deze kanjer de deur uit. Niets is zo divers en veelvuldig inzetbaar gebleken. Een goed zakmes is een lifesaver.

 

Astrid over het tangetje:

tangIk houd van tangetjes omdat ze al snel als je iets maakt meedoen als extra sterke vingers of handen. Je kunt er mee buigen, knippen, trekken, slopen, zo fijn! Zowel grof als fijn werk. Ze voelen als echt gereedschap (stoer!) en zijn zowel thuis als in een werkplaats op hun plek. Bovendien zijn ze vaak zo mooi! Vooral de oude tangen: die je van je opa krijgt en dan na al die jaren nog steeds goed zijn.

 

Hans over de zaag:

zaagHet gevoel dat je met een simpele beweging takken in stukken kan zagen. Bijl (kloof) is overigens ook top.

 

Eva over de guts:

gutsGutsen met linoleum en dan drukken. Geweldig meteen kunst van hoog niveau. Dat bloeden neem je op de koop toe.

 

 

 

Aart over de inbusschroevendraaier 3mm:

inbusDeze gebruik ik bij mijn wetk zeker 50 keer per dag, elke machinesteller bij ons heeft er een in zijn broekzak.

 

Liesbeth over het bayzaagje:

babyzaagjeHandzaam en multifunctioneel voor het kleine zaagwerk (pvc, metaal en hout), onmisbaar in elk huishouden of klaslokaal!

 

Anoniem over de beitel:

beitelEen blinde zwaluwstaartverbinding die lukte! (heimelijk genoegen want niemand ziet hem.

 

 

Anoniem over het kniptangetje en het rondbektangetje:

Ik kan ermee pakken, buigen, krullen en knippen wat ik niet met mijn vingers kan.

 

Joost over de staartdeling:

Elegant, simpel, breed toepasbaar.

 

Tom over het tekenpotlood:

Een potloodschetpotloods maken voorafgaande het wilde maken verricht wonderen.

 

Anoniem over de vinylsnijder:

vinylcutterGewoon een mooi ding waarmee je makkelijk mooie dingen maakt.

 

Ankie over de breinaald:

breinaaldTwee breinaalden, bij voorkeur verbonden met een flexibele dunne kabel, garen en de rechte en averechte steek, en de mogelijkheden zijn eindeloos! Alfahelixen en betasheets in alle mogelijke variaties, te combineren tot praktische en nutteloze werken. En ik denk niet dat ik ooit uitgeleerd raak. Daarom: hulde aan de breinaald!

 

Jorrit over het lijmpistool:

lijmpistoolMaakt dingen maken opeens voor iedereen een stuk gemakkelijker!

Dré over het lijmpistool:

Hebben we eindeloos veel apparaat onderdelen mee aan elkaar gelijmd om zo robots enzo te maken.

 

Anoniem over duct tape:

ducttapeRedder van projecten, doorge-evolueerd plakband
Zonder jou geen prototype, geen noodredding.
even iets bij elkaar houden, of voor eeuwig vast,
Zit je in elk ding dat ik maak.

 

 

 

 

 

Vreugdevuur der nerdigheden

DSCN6671Op 30 december fietste ik met mijn vrouw langs de opbouw van het vreugdevuur op het strand bij Duindorp. We waren niet de enige en dat is logisch. Wat een onvoorstelbaar bouwwerk. Jongens met korte haren en zwarte truien werken zich de longen uit het lijf om de alle pallets naar boven te krijgen. Waar in de voorgaande jaren vaak een trap van pallets werd gebouwd om de boel naar boven te krijgen, werd er nu gewerkt met liften waar telkens een paar jongens mee naar boven reisden om de paleis aan te geven aan de jongens bovenop. Uit een keet verder klinkt harde “hakmuziek” en er branden een paar vuurtjes om de stapel heen. Een stuk of honderd mensen (zoals wij) staan naar dit spektakel te kijken. Er is sprake van een stevige sponsoring (lokale bedrijven vaak).

In Scheveningen wordt er ook een gebouwd en in lokale sociale media wordt de strijd wie het hoogste komt breed uitgemeten. Uiteindelijk wint Duindorp. Uiteindelijke hoogte: 33,80 meter. Scheveningen komt niet verder dan 33,25 m (een verschil van een laag van vier pallets). Om precies 0.00 uur op 01-01-2016 worden beide vuren aangestoken.

Na korte tijd staat de stapel in vuur en vlam en is het nog lang feest rondom de toren. Ik lag om een uur of een in bed (na een drukke verjaardag) maar kon niet direct de slaap vatten. En wat ik dan vaak doe is rekenen. Ik had, toen ik bij de stapel stond, al gezegd in een tweet dat ik een som zag bij het aanschouwen van de stapel.

Door mijn geweldige collega Tom Kooij werd ik binnen een paar minuten op mijn wenken bediend:

Alles in ordegroottes dus er was voor mij nog wel iets te rekenen over. Met de iPad in de hand ging ik aan de slag. Nu, rustig zittend achter de computer, doe ik dit nog eens wat preciezer. Wellicht ook aardig voor de mensen die in de eerste nacht van het nieuwe jaar iets anders aan het doen waren.

stapelpijlEerst ben ik op zoek gegaan naar de afmetingen en de massa van een pallet. Dat was snel gevonden. 1,20 bij 0,80 m groot en 0,144 m hoog. Gemiddeld massa: 25 kg. Dat was een mooi begin.

De stapel is niet rechthoekig maar loopt wat taps toe. Ik schatte in de nacht in dat het gemiddeld aantal pallets aan een zijde vijftien was. Ik doe dat nu iets nauwkeuriger. Ik neem de laag die hiernaast aangegeven staat met de rode pijl als gemiddelde laag. Nadat ik weg was zijn er nog een boel lagen pallets opgelegd dus ik denk dat dat wel klopt.

Van deze laag tel ik het aantal pallets naast elkaar. Zie het plaatjes hieronder.

tellenpallets

Het is nog niet gemakkelijk te zien maar het zijn er volgens mij dertien. Dat betekent dat er op een laag gemiddeld 169 liggen. Het totaal aantal berekenen is daarna niet meer zo moeilijk. De totale hoogte is bekend: 33,80 m. Dus om het aantal lagen pallets uit te rekenen hoef ik slechts de totale hoogte, officieel vastgesteld op 33,80 m te delen door de hoogte van één pallet (0,144 m): 33,80/0,144 = 235. Er zijn dus ongeveer 235×169=39715 pallets opgestapeld. Voor het gemak ga ik verder met 40.000 pallets. Meteen de eerste conclusie: dit is best een dure aangelegenheid: de goedkoopste, C keus, 3e keus, pallets kosten vanaf 90 stuks: €4,00 per stuk. Dus deze stapel kost zo’n €150.000.

palletHoeveel energie leveren al deze pallets bij elkaar, als je ze verbrandt? Om dit te kunnen uitrekenen, hebben we de verbrandingswarmte van hout nodig. Die kun je op internet vinden maar verschilt nogal, tussen de 10 en de 20 MJ/kg. Ik gebruik hier de laagste waarde (lager dan in mijn tweets) omdat daar rekening gehouden wordt met een het feit dat er geen volledige verbranding plaatsvindt, dus dat het rendement laag is. Dus 10 MJ/kg.

De totale houtmassa (een kleine deel van de massa wordt natuurlijk gevormd door de ijzeren spijkers maar dat verwaarloos ik) is 40.000 x 25 = 1.000.000 kg (1000 ton). Deze leveren dan 1.000.000 x 10 = 10.000.000 (tien miljoen) MJ. Dat is dus 1·10¹³ J. Dat lijkt veel maar is dat ook zo? Mijn leerlingen leer ik ook dat je pas kunt zeggen of iets veel, groot, klein of snel o.i.d. is, als je het vergelijkt met een bekende waarde.  De waarde waarmee ik het ga vergelijken is de de hoeveelheid energie die een normaal gezin verbruikt in een jaar.

famfour.jpgOp deze site staat dat een gezin met twee kinderen gemiddeld per jaar 4600 kWh elektrische energie gebruikt en 1720 m³ gas verstookt. De (netto) verbrandingswarmte van Gronings aardgas is 32 MJ/m³. Dus dat betekent dat er 1720 x 32 = 55.040 MJ per gezin aan aardgas wordt gebruikt. 1 kWh komt overeen met 3,6 MJ, dus het elektriciteitsverbruik per gezin per jaar is 4600 x 3,6 = 16.650 MJ. Bij elkaar is dit dus 71.600 MJ = 7,16·10¹⁰ J per gezin per jaar.

Kijk. Dit betekent dat er dus  1·10¹³/7,16·10¹⁰ = 140 gezinnen een jaar lang hun huishouden kunnen runnen van de energie die vrijkomt bij de verbranding van deze houtstapel. Dat is best veel (wel minder dan de 750 die ik in de nieuwjaarsnacht uitrekende maar toch).

Het is ook nog interessant om eens te kijken naar het vermogen: de hoeveelheid energie die per tijdseenheid vrijkomt. Om hier iets over te kunnen zeggen, moet ik weten hoe lang deze stapel brandt. Ik keek de volgende ochtend om een uur of tien. Het vuur was (min of meer) uit en er werd al opgeruimd. Ik heb even gezocht en vond deze tweet:

ecDe foto is rond 03.00 uur genomen, dus ik ga uit van een brandduur van ongeveer vier uur. Het vermogen is dan makkelijk uit te rekenen: 1·10¹³/(4 x 3600) = 7·10⁸ W, dus zo’n 700 MW. Dit is een verbijsterend vermogen! In de ordegrootte van een energiecentrale. Kijk maar eens naar deze lijst.

Korte samenvatting:

  • Ongeveer 40.000 pallets worden er gebruikt.
  • De totale balletmassa: 1.000.000 kg
  • Kosten pallets: €150.000
  • Hoeveelheid energie die vrijkomt: 140 x de energie die een gezin verstookt in een jaar
  • Vermogen: 700 MW.

Indrukwekkende getallen, zeker ook als je bedenkt dat het vreugdevuur in Scheveningen ongeveer even groot is. Bij mijn eerste tweets werden hier ook wat vraagtekens bij gezet. En dat begrijp ik. Het is veel energie, er komt viezigheid bij vrij en het kost een berg geld. Aan de andere kant levert het plezier op voor jongelui die wellicht anders ergens anders vreugdevuren zouden stoken. En wat kost een open haard per jaar aan hout? Er zijn ook berichten dat deze niet al te goed voor het milieu en de gezondheid zouden zijn. Zeg het maar (in de comments).

Het familielithofaandoosje

“Iedereen een maker!” Zo wil ik nog wel eens beginnen bij een praatje, een lezing of een workshop. En ik meen dat natuurlijk ook. Ik gun een ieder het fijne gevoel dat het mij geeft als ik iets maak. Ik ben de laatste maanden keihard bezig met mijn swag-o-meter. Deze nadert zijn/haar voltooiing; het wachten is alleen nog op een paar spullen zoals de luidsprekers. Uit China, dus niet altijd op de tijd die je wenst.

Ik was er echter heel lekker mee bezig en het “maakgat” door het gewacht, beviel me niet. Ik wilde nog graag iets maken voor mijn vrouw voor (het uitgestelde) Sinterklaasfeest. En vanwege het feit dat ik een eigen 3D-printer via Indiegogo had gekocht en bovendien onze Felix-printer weer was gemaakt, dacht ik een vrolijk klein familiedingetje te maken met een lithofaan. In april 2013 schreef ik hierover al eens iets op deze site. Klik hier om dat weer eens te bekijken. Ik maakte er onlangs weer een als bedankje voor Rolf Hut die een IoT workshop deed met onze leerlingen en ik werd weer bevangen door de magie van het systeem. Het systeem waarbij een foto wordt omgezet in dikkere en dunnere delen die respectievelijk bij doorschijnend licht, donker en licht worden weergegeven.

De ontwerpeisen:

  • Niet te groot
  • Houten omhulsel
  • Drie doorschijnende vensters (dochter, zoon en ik)
  • Bedienbaar met drukknop
  • “Lekker” om te zien

arjanokIk begon met het uitzoeken van drie geschikte foto’s: veel contrast en kleur moest geen rol spelen. Dat lukt. De vorige keer maakte ik de lithofanen met behulp van een app op Thingiverse. Dat lukt deze keer niet. Ik kreeg steeds een foutmelding. Via deze instructable, kwam ik op het spoor van andere methoden. Zo kun je in Cura heel eenvoudig een jpg-plaatje laden en

Schermafbeelding 2015-12-21 om 16.51.19Cura maakt er een lithofaan van. Helaas zijn er geen mogelijkheden om instellingen te veranderen. In de Instructable werd ook gewag gemaakt van software die goed zou werken. Deze heb ik gedownload en gebruikt (is Windows software, ik gebruik daarvoor op mijn mac CrossOver) en het werkt inderdaad heel goed (directe download van de software). Printen op onze Felix 3D-printer. Het kostte nog wel wat testprintjes. Te dun zorgde voor opkrullen maar te dik laat te weinig licht door. arUiteindelijk was ik zeer tevreden met een dikte van de print van 2 mm en een startdikte van 0,25 mm. De software is overigens in het Portugees maar je kunt het in het (niet altijd even goed vertaalde) Engels zetten door op Iniciar -> Idioma -> English te klikken.

Bij het maken van de foto had ik een wit randje om de foto’s gezet om het van binnen in het doosje te kunnen plakken. Dit zorgde voor de juiste maten van het houten doosje dat ik met boxmaker maakte.
In dit programma kun je de buitenmaten van een doosje invoeren, de dikte van het materiaal dat je gaat gebruiken en nog wat gegevens als je wilt en dan maakt dit onlineprogramma een pdf met een plattegrond van het doosje.

unspecified

Deze plattegrond heb ik in CorelDraw geladen, opgeschoond (tekst weg), verbonden (alle lijntjes zijn los), rood gemaakt (dan gaat de lasercutter snijden) en bewerkt. De bewerking was zodanig dat er drie ruitjes werden gemaakt waarachter de drie lithofanen konden worden geplakt en bovenop ontwierp ik een gaatje waardoor de schakelaar kon steken.

Toen was het de beurt aan het binnenwerk. Binnenin moesten er lichtjes worden aangebracht die de lithofanen belichten wanneer er op de schakelaar wordt gedrukt. Een test liet al snel zien dat een witte LED wel genoeg lichtopbrengst heeft maar veel te veel in een richting schijnt. De oplossing daarvoor is het schuren van het omhulsel zodat het diffuus wordt. Dit werkte redelijk, zo bleek. Later heb ik daar nog een extra diffusie aan toegevoegd.

In het binnenwerk wilde ik plaatsen:

  • 3dVier LEDs. Drie schijnen direct op de lithofanen en een vierde schijnt de andere kant op alwaar een stukje aluminiumfolie op de binnenkant is geplakt. Dat geeft wat extra strooilicht.
  • Een frame waar de LEDs in kunnen.
  • Twee knoopcelbatterijen (de LEDs branden lekker op 6V)
  • De bedrading
  • De achterkant van de schakelaar.

Na intensief overleg met de maakgoeroe Rolf van Oven besloot ik tot het maken van een systeem met drie ronde plaatjes en vier staanders. In de middelste plaat moesten de LEDs komen, daaronder de batterijen en aan de bovenkant de schakelaar. Zie het plaatje hiernaast en hieronder.

ledmiddenmettekst

pootjesDit alles werd gemaakt van doorzichtig perspex. Op de plekken waar de LEDs uit het perspex schijnen is het perspex enigszins gekarteld om het uittredende licht nog diffuser te maken. De poten die erdoorheen steken om het een structuur te maken, hebben uitsteeksels om de boel op te laten rusten. De gaten voor de pootjes waren zodanig gemaakt (na enige iteraties) dat de pootjes er klemmend in konden zitten. Het onderste plaatje werd er van onder ingeschoven, de middelste (waar de LEDs in zitten) van bovenaf. Door de gaatjes van het bovenste perspexrondje kleiner te maken en de pootjes ook (zie naast) blijft die bovenaan zitten.

Daarna was het tijd om het elektrische systeem in elkaar te zetten. De soldeerbout aan en solderen maar. batDe vier LEDs werden op dezelfde manier geplaatst, d.w.z. allemaal met de anode (de +) naar boven en de kathode (-) naar beneden. De anodes werden aan elkaar gesoldeerd en de kathodes ook. Zo kunnen ze parallel aangezet worden. De batterijen leverden nog ene kleine uitdaging. Ik had er twee nodig maar de behuizing van deze knoopcelbatterijen is zo groot dat het in eerste instantie niet paste. Door een beetje te proberen, bleek dat ze redelijk op elkaar passen als je ze ondersteboven, gedraaid bovenop elkaar zet. Een stukje elektrisch isolatietape voorkomt kortsluiting.

fotoledsysteem

IMG_0002

Het in elkaar zetten van het perspexsysteem ging (natuurlijk) niet in een keer goed. Ik moest nog een keer terug naar de lasercutter om een gebroken pootje te repareren. Maar daarna was het systeem wel behoorlijk sterk en werkte goed. Zie de foto hieronder (ik had een betere moeten nemen, de top zit er nog niet op).

toren

Daarna heb ik het doosje in elkaar gelijmd met de lithofanen in de ruitjes, het perspex bouwsel erin en de schakelaar bovenop. Er was sprake van kortsluiting bij het erin proppen, dus ik moest nog wat snoertjes isoleren met krimpkous (zie de gele slurfje boven). Uiteindelijk lukt het alles erin te krijgen en de boel te lijmen (je ziet dat ik het al blauw had geverfd).

bouwen

Klaar! Paar kleine dingen: de lijm en de ecoline waren wat door elkaar gelopen. Geen probleem: opnieuw schuren en opnieuw ecoline aanbrengen. Een dingetje dat niet meer makkelijk te repareren viel: een van de lithofanen (die van mijn zoon) heb ik, per ongeluk natuurlijk, wat naar binnen gedrukt. Verder heb ik  halverwege het proces bedacht dat ik de onderkant niet vast zou lijmen maar vast zou maken met sterke magneten. Dit ben ik in de euforie van het afmaken helemaal vergeten. Nu is het zo dat als de batterijen op zijn, hij het niet meer doet. Maar dat gaat waarschijnlijk lang duren. Een typische CR batterij heeft een “capaciteit” van zo’n 200 mAh; er zitten er twee in dus de totale “capaciteit” is 400 mAh. De stroomsterkte door een LED is ongeveer 20 mA. Er zijn vier LEDs dus de totale stroomsterkte (parallel nietwaar) zal 80 mA zijn. Dan kan hij dus 400/80= 5 uur branden. Hij staat altijd maar een paar seconde aan. Dat duurt dus nog wel even.

Het resultaat van het familielithofaandoosje: zie hieronder:

 

Robot breien

Gastblog van Pauline Maas; Auteur boek CodeKlas,
(inspiratie boek over programmeren met kinderen),
docente ict in het speciaal onderwijs,
enthousiast aanhanger van de Maker Movement,
altijd nieuwsgierig naar nieuwe ontwikkelingen 
en vooral een doener -> www.4pip.nl

robotje

Ik heb vorige week al een keer een robot gebreid. Ik had toen 2 bestaande patronen gecombineerd. Nu wilde ik dit robotje nog een keertje maken en nu goed opschrijven zodat ik een patroon heb en andere mensen het robotje ook na kunnen maken.

Hier kun je het patroon vinden van dit gebreide robotje.

  1. Pas eventueel het patroon aan
  2. Verzamel al het materiaal
  3. Start met het breien van hoofd en romp
  4. Hierna haak je de wielen en wieldoppen
  5. Werk nu alles netjes af
  6. Zet dan oogjes en een mondje op het hoofdje.
  7. Zet bij het hoofd alles vast aan het schuimrubber
  8. Verstop een magneet aan de achterkant bij het hoofd
  9. Zet nu ook bij de romp alles vast aan het schuimrubber
  10. Verstop ook een magneet aan de voorkant
  11. Zet de hoofd en de romp vast met een leuke kraal
  12. Maak nu ook de wielen vast rond het schuimrubber
  13. Steek door het schuimrubber een stukje ijzerdraad
  14. Draai de buitenkant een beetje om
  15. Doe dit ook voor de andere kant
  16. Steek nog een stuk ijzerdraad door de romp voor de armen
  17. Met behulp van een kraal maak je een handje
  18. Zet de LED lampjes los om de batterij
  19. Door de magneet blijf het op zijn plaats zitten
  20. Versier je robot eventueel nog met kleine schroefjes etc.

2015-08-29 16.41.41

2015-08-29 16.43.51

2015-08-29 16.07.34

2015-08-29 15.54.07

Stropdas oftewel #wearables

flora_collin_tie_fullWearables

Eigenlijk lag dit setje er al best een tijdje maar was ik er niet aan toegekomen. Ik had ongeveer een half jaar geleden alles gekocht (bij floris.cc) om de Adafruit Flora LED Ampli-Tie te maken. Je ziet hiernaast een plaatje van Colin die de eerste draagt. Op het geweldige Adafruit Learning System staat een uitgebreide beschrijving van hoe je deze moet maken en die heb ik, min of meer, strak gevolgd. Onderstaande blog is dus ook geen verhaal om uit te leggen hoe je zoiets moet maken, dat kun je daar wel lezen.

Mijn doel was om me eens te verdiepen in de wereld van de wearables. Wearables zijn alle elektronische gadgets die je op je lichaam kunt dragen. Het meest recente en wellicht ook spectaculairste voorbeeld hiervan is de Apple Watch. Ik heb een paar redenen om me hierin te willen verdiepen:

Mijn ervaringen

Een aantal van de dingen die me opvielen en die ik geleerd heb op een rijtje:

  • Naaien en omgaan met stoffen is weer een hele nieuwe vaardigheid. Het verschil tussen  het gemak waarmee mijn vrouw dit deed en het geklungel van mijzelf was immens groot
  • Aan de andere kant ging het wel steeds beter en ook behoorlijk snel.
  • Het vastmaken van stoffen aan elkaar en het tegelijkertijd leggen van geleidende draadjes (wart gebeurt als je naait met staaldraad) is een heel nieuw concept voor mij en zet volgens mij ook hele nieuwe wegen open.
  • Heel praktisch: kortsluiting is een heel realistisch gevaar met draadjes die je over elkaar heen en naast elkaar vastnaait. Ze zijn niet geïsoleerd.
  • De spullen die gemaakt worden speciaal voor dit doel, zoals de Flora microcontroller en de neopixels LEDs zijn buitengewoon elegant gemaakt. En ik vermoed dat dit alleen maar toe zal nemen.
  • Het hoeft niet zo geavanceerd als bij deze stropdas. Het vastnaaien van een aantal LEDs en een batterijhoudertje in een petje of zoiets kan al heel bevredigend zijn.

Conclusie

Ik vond het eigenlijk geweldig en zeer verrijkend. Dit voelt echt als een uitbreiding van mijn maakrepertoire.

Klik hieronder voor een grotere weergave van de foto’s die ik heb gemaakt. Even erboven blijven hangen, geeft een beschrijving.

Maker Faire UK 2015

Twee jaar geleden gingen we, Rolf, Marten, Per-Ivar en ik, voor het eerst naar de Maker Faire UK in Newcastle. Verslag van dit bezoek vind je hier. Een betere plek is er nauwelijks te bedenken voor een Maker Faire als je in Nederland woont. Ons reisschema:

  • Vrijdagmiddag vertrekken met de boot vanuit IJmuiden. 1000 voetbalsupporters, waarvan de helft om 18.00 uur al starnakel dronken en drie (Per kon niet mee) nerds
  • Slapen in een hut (heenweg een soort Love Boat Commodore Hut, terug een hut in het binnenste van de boot, zonder raam).
  • Zaterdagochtend arriveren in Newcastle, taxi naar Maker Faire in het Life Science Centre in het hartje van Newcastle.
  • Een hele dag daar rondlopen en praatjes maken met Makers.
  • Eten, drinken, plezier hebben in de stad
  • Slapen in een hotel vlakbij de Faire.
  • Zondag weer een hele dag op de Faire tot een uur of drie.
  • Taxi naar de boot.
  • Slapen op de boot
  • Maandagochtend weer aankomst in IJmuiden.

Onderstaand verslag is een lang niet volledige weerslag van ons bezoek. Goed om te vertellen is dat we deze reis helemaal zelf betalen en dat willen we ook. Geen geld van een sponsor of onze school. Dan kunnen we gewoon doen wat we leuk vinden. Lekker. Vormgeving: foto + tekst. Klik op een foto om hem te vergroten.

De mannen! Drie nerds op een boot naar Newcastle. Nog een leuke oud-leerling tegengekomen die wel naar het voetbal ging. De love boat suite aan boord was geweldig!  IMG_6417
Aankomst in Newcastle. Slecht weer voorspeld, toen we aankwamen was het mooi, later werd het minder. Doet er eigenlijk in het geheel nauwelijks toe. De Makerfaire is binnen.  IMG_6418
Het Life Science Centre. Volgens mij een Science Centre zoals er meer zijn. Achter de universiteit gelegen en daar stevig mee verbonden, dacht ik, wat wel meer mooi is.  IMG_6427
Een feestelijke Rube Goldberg achtige installatie, volgens mij gemaakt door medewerkers van het Life Science Centre. Geinig. Een open haard zoals ik ook eens gemaakt heb. Je weet wel, die eigenlijk mislukte. Verder werd er gebruik gemaakt van EL-wire, een gelasercutte bus en 3D dingen.  DSCN4972
Zowel Rolf als Marten kregen een high five van een Dalek. De markerculture is, zoals ook hier weer eens bleek, enorm verbonden met de nerd/geek cultuur. Voor ons cool natuurlijk maar de vraag is of het niet afschrikt soms.  IMG_6432
Over dit gordijn van LEDjes liep een tekst. Als ik het goed onthouden heb, waren het 32 strips van 32 LEDS. Leuk met deze man gesproken. Het werd aangestuurd met een Raspberry Pi, een Arduino en een FadeCandy.  DSCN4981
Die FadeCandy, die we onlangs ook aan Per-Ivar te koop aanboden, is een soort tussenchip tussen een computer en en Neopixels. Meer kleuren door slimmere algoritmes en zeer eenvoudig te programmeren, o.a. met Processing. Ook nog even de spanningsbronnen bewonderd. Zo’n 30 A door drie hele dikke kabels!
Does it serve any practical purpose?“”No”  IMG_6438
Een DIY echo-apparaat dat uiteindelijk voor maximaal zo’n 200 euro verkocht moet gaan worden. De lage prijs gaat er vooral komen als er veel gemaakt worden. Rolf liet zich in zijn arm kijken. De beelden waren verbazingwekkend goed eigenlijk. Zou toch een schitterende aanvulling zijn van het biologie-arsenaal. De goedkoopste die ik op internet vond was toch nog bijna meer dan 3000 euro. Op Marktplaats een mooie tweedehands voor 2300 euro.  IMG_6441
Een op afstand bedienbaar autootje maar dan sterk vergroot. Reed rond op de Faire. Deed mee een beetje denken aan de briljante Kiddy Ride Police Patrol van Leo van der Veen.  IMG_6448
Prachtig LED-bord en een nog mooier schakelbord met heel veel knoppen (100). “Wat kun je ermee?” “Nou, op drukken! Wat anders?” Strak gemaakt. Prachtig!  IMG_6455
Een onderwaterrobot, makkelijk zelf bouwbaar. De maker en zijn zoon hadden ook nog heel eenvoudige Onderwaterrobots meegenomen die ze demonstreerden. Wat bijzonder is, is dat de servomotoren die ze gebruikten, het onder water ook nog gewoon doen.  IMG_6464
Een hele mooie technologie. Ik hoop dat ooit nog eens een leerling zoiets wil gaan bouwen. En dan de haven van Scheveningen gaan onderzoeken. Lijkt me retecool! We zagen ook nog Bob, een onderwaterplatform met sensors dat stilhangt, of op de bodem ligt maar als er iets gebeurt dit gaat melden aan de oppervlakte.
De grote publiekstrekkers van de Faire waren natuurlijk de Cola en Menthol guys van eepybird.com. Een paar shows op het plein met een enorme hoeveelheid colaflesje. Geestig.  IMG_6465
Dit zijn natuurlijk de allerfijnste plaatjes. Ingespannen kinderen die aan het solderen zijn. Ik kan er eigenlijk geen genoeg van krijgen. En misschien moet je wel zeggen dat het afschuwelijk is dat het altijd zo populair is op dit soort bijeenkomsten. Leerlingen zouden op school moeten leren solderen. Hun wereld is elektronisch! Dan moet je toch weten hoe je dat moet maken? Of niet?  IMG_6466
Ook zo’n typisch Maker Faire fenomeen. Een stand met gave gemaakte dingen en een club van makers erachter die plotseling heel veel aandacht hebben voor iets cools ergens anders en geen enkele aandacht meer voor de mensen waar ze voor zitten. Afijn, ik vind het eigenlijk schitterend. Altijd inhoud boven uiterlijk. Precies goed.  IMG_6472
SAM building blocks. Zoals ze het zelf zeggen, Littlebits maar dan draadloos. Een Kickstarter die volgens mij best een grote toekomst kan hebben in Maker Education land. Het combineert het fysieke van Littlebits, in blokken coderen van Scratch maar ook het harde coderen van Python en het ultrahippe Internet of Things (IoT), Tel daar de gelikte (Apple-achtige) vormgeving bij op en je hebt een potentiële gamechanger. Zou ik graag zelf eens testen.  IMG_6474
Ook weer zo’n merkwaardige maar geestige omdraaiing. Een gitaar als luidspreker. Met mee-resonerende snaren.  IMG_6477
Deze man! Maakt al jaren knikkerbaantjes met koperdraad. Zoveel over te vertellen!

  • Zonder tekening of vooropgezet plan.Want dat werkt toch niet.
  • Als hij hem bij een Faire neerzet, is hij altijd een uur bezig alles weer recht te krijgen.
 IMG_6479
  • Als er iets opvalt is hij kapot en kan hij hem niet repareren. Onmogelijk.
  • Is elke avond ene paar uur bezig met zijn baantjes.
  • Is bezig met het maken van een klok met elke 10 sec een balletje. Ook prachtig.
  • Staat elke bezoeker geduldig te woord (vaak dezelfde vragen/dezelfde antwoorden).
  • We vroegen hoe hij aan zijn materiaal kwam. Krijgt hij van een bevriende elektricien. Kromme draadjes, nog met omhulsel. Eerst strippen, dan rechtmaken.
  • Hoe?” vroegen we. Met een boormachine: trekken en draaien. Prachtig verhaal. Hij zei: “Toen ik dat een tijdje deed, moest ik plotseling aan mijn vader denken. Die maakte vroeger vogelkooitjes voor zijn beroep. Die was dagenlang in de tuin kromme draden recht aan het trekken met zijn boormachine.” Ontroerend verhaal.
Een longboard met een motor. Bedienbaar met een joystick in de hand, ging meer dan 40 km/h. “Waarom twee motoren, op elke set van wielen één?” “Omdat dat je dan harder kan!” “Dangerous?” “YES!  IMG_6483
Mooie stad, Newcastle. Wel een oneindige hoeveelheid Hen-party’s (vrijgezellenfeestjes) met behoorlijk aangeschoten en soms schaars aangeklede dames. De bruggen over de Tyne zijn mooi. Deze is de nieuwste, de Milleniumbridge. Gek, scheef ontwerp met veranderende kleuren.  IMG_6506
Prachtig. Een foto van Marten werd op een telefoon direct omgezet in een lijntekening. Deze werd draadloos overgestuurd naar The Giant Sketchy, die met een penseel Marten tekende. Elke keer was er wel weer een beetje getweak nodig maar dat maakte het alleen maar mooier. Wat een geweldige machine en wat een vrolijke mannen. Van hen was ook: “Does it serve any practical purpose?“”No”  IMG_6534
Fantastiche innovatie. Hele dunne electronica met een MIDI-convertor, zodat je van een platenhoes, gekoppeld aan een computer, kon DJ-en, op een boek kon piano spelen. Prachtig artwork ook. Nog niet los op de markt, alleen nog voor b2b. Maar de aandacht en het enthousiasme van onder andere ons, zette ze aan het denken om er wellicht eentje van te maken voor liefhebbers! Het heet Novalia Printed Midi and Dev kit.  IMG_6537
Kan iemand Marten Hazelaar ophalen uit het soldeerparadijs? IMG_6542
Ook prachtig. Een fles met water en wat bleek toegevoegd. Geplaatst in een hutje (in Afrika bijvoorbeeld). Liter of Light. De zon schijnt erop en je kunt binnen je huiswerk maken alsof je onder een lamp van 60 W zit. Werkt echt prachtig.  IMG_6548
Een fantastisch, zeer werkbaar idee. Elke leerling kreeg een doos, een lampje en een motor. Opdracht: maak een display van wel en niet bewegende delen. De lamp projecteert jet twee dimensionale beeld op een stuk vloeipapier. Het geeft echt een prachtig beeld dat op een minifilm lijkt. Binnenkort eens overleggen met de cultuurstroom op school. Zou een hele gaaf gecombineerd project kunnen opleveren. Zo’n muur van bewegend gekleurde, rare, bewegende filmpjes is echt schitterend!  IMG_6553
 IMG_6554

Lastig, om niet de hele tijd in superlatieven te spreken. Deze klok is ook weer een feest. Gemaakt door de mensen van het FABlab in Manchester (dacht ik). Twee motoren die twee cirkels laten draaien. De juiste tijd wordt aangelicht. Wat een geweldige puzzel is: ze hebben niet alle getallen achter elkaar gezet. Is niet nodig. Kijk maar:  IMG_6555
0001020304050607080910″. De eerste 0 hoeft al niet, en we hebben nu ook al 20, 30, 40 en 50 gemaakt. Vraag is: wat is het minimaal aantal cijfers?
De chocolade 3D printer van Velleman. Nog niet op de markt maar een fijn product. vollemaan maakt al jarenlang kits om te leren solderen etc. En nu deze 3D printer die ook andere viskeuze vloeistoffen kan printen. IMG_6558
Op de foto met Paul van Pimoroni. Ook winkeltjes zijn aanwezig op de Maker Faire. Maar het zijn bijna nooit echt heel commerciële winkels. Pimoroni is een fijn Brits bedrijfje met liefhebbers (“Makers and educators” zoals ze zelf zeggen, beter wordt het niet ;-). Wij kopen er veel, krijgen hele goede service en hebben hard gelachen met deze bebaarde mannen in Newcastle.  IMG_6560
Wellicht niet direct de plek waar we ons het meest thuisvoelen maar ook deze dames begrijpen het Maker gevoel erg goed. Maken omdat je het leuk vindt en alles opengooien. We hadden een heel leuk gesprek en  bewonderden de werken van deze zeer creatieve makers. het “Meisje met de parel”, eerst door de computer gepikeerd en daarna ingekleurd en gemaakt, was een hoogtepunt.  IMG_6564
 IMG_6565

 

Visite/maak-kaartjes

Update: zie onderaan.

Je ontkomt er niet aan. Kennelijk resoneert ons maakvirus bij veel mensen in onderwijsland en dus komen we nogal eens ergens. En dan wordt er gevraagd om een visitekaartje. We hebben er ooit wel eens wat laten maken voor school maar die zijn saai. Ik wilde graag een nieuwe maken die iets zegt over wat wij doen.

Een zoektocht naar mooie visitekaartjes om geïnspireerd te geraken, leverde fantastische voorbeelden op:kaartjes

Geïnspireerd door zulke vrolijkheid (die ik hier vond), ging ik aan de slag met het maken van een kaartje voor de mannen (Per-Ivar, Marten en Rolf) en mijzelf. De voorwaarden waaraan het moest voldoen:

  • Niet al teveel tekst
  • Geen gewoon kaartje
  • Mooi als je ermee kunt spelen
  • Mooi als je iets kunt maken
  • Niet te mooi, het moet een beetje knarsend zijn
  • Liefst gemaakt van karton
  • Gemaakt met de lasercutter

silEen hoop designvoorwaarden. Maar zoals dat gaat, karton erin en gaan. Na enige vingeroefeningen met een eruit springend silhouet (niet mooi, teveel ego) besloot ik al gauw over te stappen op een “snug-fit” bouw kaartje. Een van de eerste opdrachten die eerste jaars student krijgen op MIT bij de cursus “How To Make Almost Anything”. Klik maar eens hier en dan op een naam en kijk dan bij week 1: press-fit (bereid je voor op veel klikken: ze maken daar gave dingen).

Een kaartje dat heel is en tegelijkertijd tot bouwen uitnodigt. Normaal gesproken kun je met de lasercutter graveren (zeg maar zwart-wit printen) of gewoon snijden. Maar ik zocht iets dat heel blijft maar wel los kan. Ik probeerde een aantal stippellijnen uit en vond er een die de boel goed bij elkaar hield maar wel mooi losdrukbaar was. Ontwerpen maar!

visitekaartjes3 3mm hazelaar

De eerste poging, je zou kunnen zeggen versie 1.0 werd het bovenstaande. De rode ononderbroken lijnen, zijn de lijnen die gesneden worden (door en door dus), de gestippelde lijnen zijn afbreekbaar en het zwarte (de letters) worden gegraveerd. In elk stukje zijn er één of meer gleufjes uit gesneden. Deze gleufjes zijn precies zo dik als het materiaal (in eerste instantie 2,5 mm dik karton). Als je goed kijkt zie je ook dat de inkepingen een klein beetje breder worden aan de rand. Dat is om het er makkelijker in te krijgen (dank Per-Ivar!).

De kartonnen versie was prima. Straks gesneden, mooi gegraveerd, lekker “uitdrukbaar”. Het enige hele grote nadeel van karton voor deze toepassing is dat het in de lasercutter bij de snijranden zo verbrand. Het wordt zwart en geeft af. Het ruikt ook naar verbrand karton maar dat is best lekker. Alleen wil je niet, als je iemand een kaartje geeft, dat zijn of haar jaszak helemaal zwart wordt.

achterkant1Gelukkig is er hout! Helaas niet in dezelfde dikte als het karton dus er moest flink wat worden aangepast bij de inkepingen. Een beetje pielen en rekenen, leverde uiteindelijk een uitstekend versie op die dezelfde eigenschappen heeft als karton maar een stuk minder “vies” is.  Om het geheel af te maken, maakte ik ook nog een achterkant waarmee duidelijk wordt wat je met dit kaartje moet doen. Zie hiernaast. Overigens was de zin “verboden heel te houden” wellicht wat onhandig toen ik een versie wilde maken en eerst de achterkant maakte (logisch, snijden doe je op het laatst) en weer wreed onderbroken werd door de bel. Kennelijk is tekst letterlijk genomen en is de plaat niet heel gehouden. Ik moest een nieuwe maken!

Onze lasercutter kan maximaal platen van 60 x 30 cm aan en dus perste ik er zoveel mogelijk op een plaat en  maakte ik kaartjes voor al mijn makkers.

visitekaartjes3 3mm allevier ok klein

Natuurlijk heb ik eerst de achterkant gegraveerd. Dat duurt al ongeveer een half uur. Daarna de voorkant (zie hierboven). Die wordt eerst gegraveerd en dan gesneden. Dat duurde zo’n 45 minuten bij elkaar.

Maar! Dan heb je ook wat. Zie de foto’s hieronder:

IMG_6627

IMG_6632

IMG_6631

IMG_6634

Een paar punten:

  • Het maken van een plaat duurt bijna anderhalf uur. Dan heb je 24 kaartjes gemaakt (zo’n 3 à 4 minuten per kaartje dus). Dat is best lang. Wellicht uitbesteden aan een CNC-service?
  • Het materiaal is hout. Dat is niet erg duur maar niet zo goedkoop als karton. Dat is een nadeel.
  • Ik liet het kaartje aan iemand zien en die dacht dat het een puzzel was. Dat is het natuurlijk niet (Maker Education gaat om creativiteit) maar dat is wellicht niet duidelijk.
  • Je kunt er mee spelen, je kunt er mee maken, dus dat is goed gelukt!

Er gaat nog een nieuwe versie komen. De letters kunnen nog wat nauwkeuriger worden geplaatst zodat het beter leesbaar wordt en wellicht moet er nog iets bij of af. Maar al met al vind ik het best aardig geworden.

Wel heb ik besloten vanwege het materiaal en de het feit dat het lang duurt voordat er een af is, om ze niet zomaar uit te gaan delen. Het moeten een beetje exclusief blijven.

viskaUpdate 1: versie 2 gemaakt. Ik ga ze gebruiken voor mijn klus als Kwartiermaker Maker Education (zie hier).

Wijzigingen/verbeteringen/noties:

  • Ik heb de tekst nu wat beter neergezet, zodat het beter leesbaar is. Op deze versie staat mijn 06-nummer en in de eerste nieuwe versie viel er een cijfer af. Niet handig.
  • geenpuzzelDe teksten zijn hier en daar kleiner geworden om het beter te laten passen. De resolutie van de lasercutter is behoorlijk hoog, dus het blijft uitstekend leesbaar.
  • Ik heb wat inkepingen weggehaald om meer ruimte te maken voor de uitgebreider tekst.
  • Ik heb ze genummerd. Bij de eerste plaat (001 t/ 030) zijn helaas door het snijden niet alle nummers goed zichtbaar. Ook is een kaartje gebroken in het proces (nr. 36)
  • Ik heb op de achterkant er klein bijgezet dat het geen puzzels is maar dat mag maken wat je wil. Zoals ik al eerder schreef, snapt niet iedereen dat; sommige mensen hadden hierdoor zelfs stevige kritiek op het concept. Best geestig eigenlijk.

Verder heb ik wat gewerkt aan de volgorde. Het volgende gebeurde namelijk. Eerst graveer ik de achterkant. Die wordt daardoor een beetje warm en daardoor trekt de plaat een beetje krom. Als je daarna de voorkant gaat graveren en dan de boel uit ga snijden ontstaat er een raar probleem. Hij snijdt (vanwege de volgorde van aanmaken) eerst de omtrek uit. Maar dan valt hij een paar mm naar benden (doordat hij krom is) en snijdt hij de rest niet zo netjes meer. Dit heb ik bij de tweede plaat anders gedaan. Eerst graveren, dan de stippellijnen en de inkepingen snijden en pas op het laatst de omtrek. Werkt perfect. Altijd iets te leren!