Categorie archief: opinie

#FABreis 2014 Dag 1

stanfordEen alumnidag op Stanford en een baseball game van de San Francisco Giants, zorgde voor een enorme hoeveelheid auto’s rondom Stanford. Wij gingen dus met de taxi. De wandeling naar Ceras vanaf de plek waar de taxi ons afzette, was al prachtig. Wat een campus! Eucalyptusbomen, palmbomen, een enorme hoeveelheid classicistische gebouwen met namen van de geldschieters erop. Man!

Tsja. En dan de FabLearn conferentie. In de rij voor de inschrijving was het al duidelijk. Allemaal leraren zoals wij. badgeMet kleine en grote Maker Spaces op hun school en hetzelfde enthousiasme als wij hebben. Een fantastische hoeveelheid spulletjes voor iedereen. Een ge-lasercut doosje gemaakt door gastheer Brogan Miller, een batterypack voor een USB-apparaat (zoals je telefoon) en geestige muntjes die je aan je badge kon doen; als je ze aan je linkerkant van je badge doet, ben je en expert op dat gebied, aan de rechterkant wil je er juist iets van weten (check de foto hiernaast, dan snap je het wellicht).

De chair van de conferentie, Paulo Blikstein opende de conferentie met een Keynote waarin hij zijn hart luchtte. Niet zoals de afgelopen jaren keurig wetenschappelijk maar vanuit de onderbuik. “I have a gut, and I have feeling, so here is my gut feeling.” Paulo meent dat we de unieke kans hebben om het DNA van Maker Education te ontwerpen. “Now is the time.” Maar eerst moeten er dan vijf obstakels uit de weg worden geruimd.

  • Diversiteit. Maker Education lijkt nu nog vooral goed te zijn voor geprivilegeerde kinderen, voor kinderen die toch al alles mee hebben. We moeten ervoor zorgen dat #makered het gat tussen “haves” and the “have-nots” verkleint i.p.v. vergroot.
  • Gebrek aan onderzoek. Wellicht wat prekend voor eigen parochie pleitte Paulo voor veel meer onderzoek. En “Evaluatie is geen onderzoek“. Op Castilleja, een meisjesschool in de plaats waar we zijn, Paulo Alto, is een fulltime onderzoeker actief.
  • Drie culturen. Er zijn drie culturen te onderscheiden in de Maker Movement die een potentieel gevaar kunnen opleveren. Ten eerste “Product before process“, dus sturen op mooie, “flashy“, affe producten. In het onderwijs gaat het altijd om het proces. Ten tweede de “hackerculture“, “sink or swim“, “autodidactism“. Er zijn veel leerlingen die helemaal geen hacker zijn, die Maken moeten leren. Van een leraar. Ten derde de “thirty minute workshop“.  We nemen veel te weinig tijd voor dit soort onderwijs; het moet in een lesuur passen. Dat is niet goed.
  • Instituten. Er zijn nu al veel instituten die geld proberen te verdienen aan The Maker Movement, zoals O’Reilly, de uitgever van het geweldige blad Make en organisator van de immens populaire Maker Faires. Daar is niet echt was mis mee, maar onderwijs heeft andere doelen en dat kan wrijving opleveren. daar moeten we rekening mee houden.
  • Banen of een Geweldig idee. Vaak wordt voor het invoeren van Maker Education het argument gebruikt dat het belangrijk is om leerlingen op te leiden voor de banen van de toekomst. Dit is volgens Paulo heel gevaarlijk. Want dart maakt het gevoelig voor mode-verschuivingen. Maker Education is van zichzelf een goed idee en heeft dit niet nodig. Je geeft ook geen muziek om iedereen een muzikant te laten worden; of gym om iedereen een topsporter te maken.

Als we het onderwijssysteem willen veranderen om Maker Education de plaats te geven die het verdient, moeten we, als leraren, zelf het onderwijs veranderen en dat vooral niet aan mensen daarbuiten overlaten. En Paulo ziet een unieke kans, waarbij we het niet moeten laten lopen, het laten verworden tot de volgende hype. “We have a chance to design the DNA of Maker Education.blikstein2

En toen was de dag nog maar net begonnen. De workshops daarna waren interessant, wellicht nog meer vanwege de gave contacten die je opdoet.

Marten:

Eén van de workshops van vanochtend werd gegeven door twee Denen van een science center uit Silkeborg (Denemarken). Met leerlingen van heel uiteenlopende leeftijden (va. 8 jaar) etsen ze glas, waarbij ze de leerlingen eerst een sjabloon laten ontwerpen en het vervolgens uitsnijden met een vinylcutter. Het sjabloon plak je op iets van glas (glazen plaatjes of een limonadeglas) en vervolgens smeer je er etspasta op (gewoon bij amazon te koop). Na een kwartier maak je het glas schoon en heb je een glas met eigen ontwerp er op geëtst. Het geeft heel mooie resultaten en is eigenlijk heel makkelijk.

Per-Ivar:

Bezocht de workshop ‘Pedagogy of hybrid fabrications and lost trades’ Op de universiteit van Kentucky experimenteert men met het gebruik van 3d-printers. Ook zij vinden dat het lastige apparaten zijn om mee te werken. Er is een stevige ‘workflow’ nodig om een bruikbaar resultaat te krijgen. Dit kost veel tijd maar de mogelijkheden zijn wel eindeloos. Men gebruikt een verhalende vorm om studenten aan het ontwerpen te krijgen. Van een oud schip ontbreken de onderdelen en de kennis om nieuwe onderdelen te maken is met de werklui mee het graf in gegaan. Maak dit onderdeel opnieuw met gebruik van nieuwe technieken zoals een 3D-scanner en een 3D-printer. De studenten maken gebruik van software die gebruikt wordt in de industrie zodat ze een idee krijgen van wat er na hun opleiding mogelijk is. Het nadeel is dat de software een steile leercurve heeft. “It looks like a dashboard of a Boeing”. Veel spelen met het programma is het devies. Wanneer een reproductie gelukt is van een onderdeel is het jammer om er maar één stuk van te maken. Op de universiteit zoeken ze manieren om meer stuks te produceren. Met het 3d-printen van een stuk en daarna met een speciale techniek omzetten tot een ceramische mal lukt het om een serie metalen replica’s te maken. Zo komen oude en nieuwe technieken samen.

Arjan:

Zo deed ik een workshop bij Gary Stager over LittleBits (die wij al een tijdje gebruiken op De Populier) en ik probeerde daar samen met Erin Riley de Arduino-bit aan het werk te krijgen met Scratch. Dat lukt maar half maar leverde een mooi gesprek op. En zoals altijd was Gary goed voor een paar stevige quotes. Zo is hij nog helemaal niet tevreden over de kwaliteit van de LittleBits en realiseert hij zich heel goed hoe het vaak werkt in onderwijs: je moet in een keer de goede aankoop doen; je hebt geen kans om het nog een keer te doen.

Een lekkere lunch met wederom leuk praatjes en in het kwartiertje dat overbleef ging Per natuurlijk lekker knutselen met de bouwstenen van hout die daarvoor waren neergelegd. Deze bouwsten kun je ook met kopertape, een batterij en een LEDjes hacken. Hoogtepunt was het bezoek van de Chair, Paulo Blikstein. : “I had to see the guys from The Netherlands.

maken2In de middag waren er drie gezelschappen: docenten, onderzoekers en leerlingen. Het was eigenlijk wel mooi om te zien dat de dingen die de docenten met hun leerlingen doen heel vaak dingen zijn die wij al best lang met onze leerlingen doen. Er zijn wel interessante observaties te maken. Het is bijvoorbeeld wel echt noodzakelijk om leraren op te leiden voor hun taal als Maker Educator. En om een Maker Space op je school te laten slagen, heb je een kritische massa van mensen nodig die de machines kunnen bedienen (hoe groot die massa is, werd niet verteld).

 

maken1De praatjes van de onderzoekers die daarna aan de beurt waren, waren van wisselende kwaliteit. Sociaal onderzoek is voor bèta’s zoals wij altijd wat lastig te begrijpen. Na drie praatjes was het de beurt aan Gary Stager die ironisch werd aangekondigd als de man zonder enig charisma. Wat een bulldozer! Met glasheldere argumenten en om de zin een onliner, legt Gary de problemen van het huidige onderwijssysteem bloot. “Quote van Papert: we leren de kinderen een miljardste van onze gezamenlijke kennis en we ruziën over welk miljardste deel.”  En: “Making is a stance – a way of preparing kids to solve problems in ways their teachers never anticipated.De volledige, duizelingwekkende tekst is hier te lezen (geen slides).

De kinderen die daarna aan de beurt waren om te vertellen over hun Maak wederwaardigheden waren aandoenlijk. Dapper sprekend voor zo’n congres. Niet elk project is indrukwekkend maar ze vertelden er zeer enthousiast over. Zo vertelden Jesus en Miguel over hun avonturen in het FABLab van Stanford. Twee highschoolstudenten van vermoedelijk Mexicaanse komaf helpen de lab manager bij zijn werkzaamheden. Het kunstproject dat ze ontwierpen en op de 3D printer afdrukten zag er indrukwekkend uit.

De borrel na afloop werd hilarisch toen de Amerikanen erachter kwamen dat wij met de leerlingen bier brouwen op school. “Really?REALLY?” Voor de doodsbenauwde Amerikaanse leraren volstrekt idioot. Maar de educatieve waarde begrepen ze meteen. En ze willen nu allemaal graag op bezoek komen.

panoMarten, Per-Ivar en Arjan

 

Video Stichting Beroepseer

De stichting Beroepseer op hun eigen site: “Hoe kunnen we de trots en daarmee de kwaliteit in ons werk terugkrijgen? Dat is de centrale vraag die de Stichting BeroepsEer op de maatschappelijke en politieke agenda wil krijgen.

Mij werd gevraagd een pleidooi te houden voor Maken in het onderwijs. Dat doen wij op de Populier graag en dus ben ik vrijdagmiddag om 13.40 uur achter een videocamera gaan zitten en om 13.50 uur stond het erop.

U kunt het hier zien via de site van Beroepseer.

En hieronder direct:

Toespraak minister: oproep Maken en Leren?

Minister Bussemaker op bezoek bij ons op school, De Populier.

Minister Bussemaker op bezoek bij ons op school, De Populier.

Minister van Onderwijs, Jet Bussemaker hield een lezing bij het symposium van de KNAW “Vaardigheden voor de toekomst” op maandag 17 maart in Amsterdam. De volledige tekst kunt u hier lezen.

De toespraak kwam naar me toe via een tweet van Ronald Buitelaar:

@Ronald Buitelaar “Bespeur ik daar het begin van een visie op onderwijs van de toekomst?” link

Ronald is een nuchtere Rotterdammer dus de tweet maakte me nieuwsgierig. En ik werd aangenaam verrast. Een mooie afgewogen toespraak met goede beelden en vooral heldere formuleringen. Nu gebeurt het regelmatig dat allerlei lezers met belangen aan “cherry picking” doen, er dus uithalen wat ze graag willen dat erin zit, maar ik kon me niet aan de gedachte onttrekken dat “Maker Education”, Leren door Maken, in deze lezing een steuntje in de rug krijgt. Mijn grote vriend Per-Ivar zei: “Hebben ze op het ministerie Invent to Learn gelezen?”

Een paar citaten.

De afgelopen jaren is er veel aandacht geweest voor taal en rekenen. Dat blijft belangrijk. Maar leren is meer. En leerlingen die moeite hebben met juist die basisvaardigheden, kunnen nog steeds heel veel in hun mars hebben. Dat vraagt om een brede oriëntatie op leren.

Nederland is altijd een land van vrijdenkers en creatieve geesten geweest. We zijn niet alleen het land van koopmannen en dominees, maar ook van kunstenaars en uitvinders. Ons land is groot geworden door een succesvolle combinatie van samenwerking en pragmatische oplossingsgerichtheid – we zouden dat ook creatief pragmatisme kunnen noemen, of praktische creativiteit. En we zijn daar nog steeds goed in.

In de afgelopen jaren is het “maken” voor heel veel leerlingen die algemeen vormend onderwijs volgen, verdwenen. Handenarbeid, handwerken en Techniek zijn stilletjes van het rooster gevoerd. “Creatief pragmatisme” en “Praktische creativiteit” zijn precies die dingen die we leerlingen meegeven in bijvoorbeeld de FABklas.

Ik zie cultuuronderwijs, en ook techniekonderwijs, als belangrijke ‘stuurrakketten’ in dit proces. Van jongs af aan. En van praktijkschool tot gymnasium.

Goed cultuuronderwijs laat kinderen niet alleen kennismaken met schoonheid. Het daagt hen ook uit om een creatieve, onderzoekende houding te ontwikkelen. Een flexibele en open geest. En om de wereld door de ogen van een ander te zien.

Techniekonderwijs draagt bij aan dezelfde ontwikkeling. Het nodigt kinderen uit tot nieuwsgierigheid, tot doordenken en doorvragen.

Het is grappig dat de minister hier een onderscheid maakt tussen cultuuronderwijs en techniekonderwijs terwijl ze het daarvoor zo prachtig verbond. “Uitvinders en kunstenaars.” Maker Education gaat altijd om nuttig en mooi, om toepassingen en nutteloos.

Ze vervolgt door te verwijzen naar Daan Roosegaarde en zijn Smart Highways en kleiner, de Glowing lines op fietspaden:

Een fietspad verlichten met steentjes die overdag opladen en in het donker licht afgeven, is een fantastisch idee en een technisch hoogstandje.

Inderdaad een prachtig voorbeeld waar kunst, verbeelding, praktische toepasbaarheid en schoonheid bij elkaar komen. De maakleerlingen die wij opleiden zijn heel vertrouwd met de technologie die hieraan ten grondslag ligt: microprocessoren (Arduino’s) en LEDs.

Het einde is, in mijn optiek, een prachtige oproep tot “Plakken en Knippen”:

Want om bij de maan, en verder, te komen, moeten we steeds betere raketten ontwikkelen. Niet zozeer letterlijk, maar vooral figuurlijk. En moeten we jonge astronauten opleiden, die hightech oplossingen combineren met moed. En met een stukje plakband.

Plakken en knippen voor iedereen?

Presentatie

Foto: Linda Duits

Op vrijdag 20 december was er een bijeenkomst in De Balie in Amsterdam over “het belang van vakmanschap en de mentaliteit die daarmee gepaard gaat.” Het boek van Richard Sennet “The Craftsman” was de inspiratiebron voor samensteller Rik Seveke.

Thieu Besselink sprak over Sennet, bij wie hij gepromoveerd is en haalde vooral naar voren dat we in dit kader vooral moeten gaan nadenken over hoe we leerlingen kunnen verleiden iets te willen. Anja Vink, onderwijsjournalist sprak over het VMBO. Vooral niet zeggen: “Ik heb een groot zwak voor het VMBO.” Maar wel “Ik heb een groot zwak voor de VMBO-ers.” De problemen die er ontegenzeggelijk rondom het VMBO spelen worden door Anja vooral toegeschreven aan enorme achterstanden op met name taalgebied. Tel daarbij op de grote armoedeproblematiek en je weet wat er te doen staat.

Zelf hield ik een pleidooi voor meer Maken in het algemeen vormend onderwijs (MAVO, HAVO en VWO) met een hoofdrol voor onze FABklas. Hoofd en handen en zoals Rik zei “Het is niet toevallig dat daar je hart tussenzit.”  Je ziet hieronder een opname van de hele avond en daaronder kun je een pdf downloaden met de tekst zoals ik die van tevoren heb bedacht. Let op: dit verhaal is in samenspraak gemaakt met mijn maakmakkers Rolf van Oven, Marten Hazelaar en Per-Ivar Kloen. Ik was deze avond de woordvoerder (voor doorspoelers: ik ben vanaf minuut 23 ongeveer).

Tekst toespraak.

Update: Recensie van de avond door Simon Verwer. Helder!